27.5.16

Balada er besti filmur


Í Klummuni í Sosialinum hesa vikuna skrivar Høgni Djurhuus, at filmurin Balada hjá Anton Petersen er besti føroyski filmur, og tann fyrsti, sum vit kunnu samanbera við altjóða filmslist.

Filmurin er gjørdur á bosniskum máli á Film Factory í Sarajevo hjá Béla Tarr fyri tveimum árum síðani.

Til sýningina hjá Filmsfelagnum var føroyskur undirtekstur settur á filmin. Sum Høgni sigur, so kundi undirteksturin verið gjørdur á einum smidligari máli. Kanska er tað tí, at vit eru so fullkomuliga óvon við at síggja føroyskan tekst á mentanarligum fyribrigdum, í hvussu er teimum, sum ganga altjóða vegir.

Málið fylgir ikki við, kanska er eingin áhugi fyri tí í hesum filmiska høpi.

Men eftir stendur, sum Høgni sigur, ein sjáldsama góður filmur, sum far teg at hugsa um filmslist og filmisk frásøgusnildi uttan ta skakandi stóru framleiðsluætlanina. 80.000 krónur hevði filmur kostað í krónum, varð upplýst. Tá munnu nógvar rokningar vera ógoldnar og filmurin avrikaður con amore.

Takk fyri tað, Anton og Rógvi - og Høgni fyri hetta off beat ummæli í skapi av eini klummu, nú eingin av formidlandi elituni sá sær áneyðir at møta, tíansheldur at ummæla. Góða eydnu við komandi filminum, Anton og tit!

May we all live to be a hundred


- May we all live to be a hundred, sigur Frank Sinatra í hesum signeraða teksti, sum er inngangur til tjúgu fløgur, sum komu út í 1995. Tað eru allar Reprise upptøkurnar frá 1960 til 1988, tilsamans 452 sangir á plátufelagnum, sum hann sjálvur stovnaði. Útgávuárið fylti hann 80. Higartil hevur fløguboksin staðið mest sum órørd á loftinum, burtursæð frá í 1998, tá Frank Sinatra doyði, 82 ára gamal. Nú tók eg hana fram aftur, tí næsta vikuskifti fer Tórshavnar Stórband at fagna sangaranum við fimm solistum, tjúgu sangum og einum leiðara, Sigurður Flósason. Hóast hann ikki bleiv hundrað, swinga sangirnir enn, og vónirnar eru bláar og ljósar, sum myndin av Ol' Blue Eyes omanfyri. Konsertirnar, Sinatra 100, verða Mentanarnáttina 3. juni kl 21:00 og aftur leygardagin eftir kl 19:30. Góðar konsertir!

 

26.5.16

Meir og meir verður keypt á netinum...


Landstýriskvinnan við fíggjarmálum sigur í nýggjasta Radaranum hjá Kringvarpinum, at meir og meir verður keypt á netinum. Tað skal steðgast. Landstýrismaðurin í vinnumálum hevur sagt tað sama. Tað skal steðgast. Eingin borgari í landinum skal sleppa at keypa á netinum. Tað skal steðgast. Orsøkin er, at tað undirgrevur avmarkaðu føroysku handilsvinnuna. Jú, tað er rætt. Men sama handilsvinna hevur seinastu mongu árini tikið so nógvar vørur av hillini, at leitar tú eftir eini ferðabók til okkara næsta høvuðsstað, Edinburgh, so finnur tú einki. Royndi tað fyri jól. Sama er galdandi fyri plátur og filmar. Einki úrval er á hillunum longur. Klæði og innbúgv fara sama veg, ja heilt til Kina, tí brúkarin hevur langt síðan uppdagað, hvussu nógv størri úrval og ódýrari tað er at keypa sjálvur á netinum. Tað gevur onga meining at fara í ein føroyskan handil at fáa eina spesialvøru longur. Tú fært hana ikki. Við internetinum eru vit skvisað longur út í Atlansthavið enn fyrr. Rættari hevði verið, at eftir at internetið varð tikið í brúk, fekst tú virðisløn fyri at búseta teg á kørgu føroysku klettunum. Virðislønin skuldi fyrst verið ókeypis internet. Og síðan ótollaður innflutingur av øllum teimum vørum, sum eingin føroyskur handil hevur á hillunum, tá eg havi tørv á teimum. At skapa handilsligar forðingar hjá brúkaranum fyri framhaldandi at vera føroyingur gevur onga meining. Ikki so leingi handilsstøðan og -útboðið er sum nú. Skulu tollforðingar setast borgarum at keypa á netinum, so verður heilt spennandi, tá hjartalæknar fara at keypa ein 3D prentara og fremja on line arbeiðið á Landssjúkrahúsinum. Skal eitt hjarta tá tollast? Og akkurát nær fer prentaða hjartað inn um føroyskt tollmark? Haldi, at markið hjá borgarum, frítt at innflyta lógligar vørur til egið forbrúk, skal fleirfaldast. Nei, eg sigi nú bara so, nú samgongan ætlar, at vit ikki longur skulu sleppa at keypa á netinum...

24.5.16

Stríðið um pengar og spælistøð


So eru aftur yvirskriftir um at ítróttini tørvar pengar. Nógvar pengar. Tað eru so nógv sersambond við so nógvum ferðaætlanum, at fleiri pengar mugu til. Tað er tað. Og rokningin fer til Mentamálaráðið skilst á hesum tíðindastubba í Sosialinum.

Einki er at ivast í, at ítróttin ger eitt gott arbeiði fyri føroysku fólkaheilsuna. Kanska so gott sum eingin annar.

Tí kundu vit hildið fram og staðfest, at umframt fleiri pengar, er eisini tørvur á fleiri spælistøðum, fleiri áskoðaraskýlum, fleiri parkeringsplássum, fleiri gøtum og trappum, fleiri umsjónarfólkum, fleiri ljóssteyrum, fleiri atgongumerkjaseljarum, fleiri venjarum og fleiri feløgum, sum vilja selja atgongumerki ein góðan sunnudag kring alt landið.

Men tá vit hava talt alt saman, kunnu vit eisini spyrja, um ikki onnur spælistøð eisini skuldu sloppi uppí part. Spælistøð, sum sleppa at veita landsins kommunalu borgarum sama tænastustøði, bara teir vilja spæla á staðnum, borgararnir.

Siga vit, at ítróttin ikki fær nokk pengar úr Mentamálaráðnum, kommunalu mentakassunum og privatu lummunum, ið ditta sær at koma inn um spælimark, so eru onnur, ið als einki fáa av somu skattapengum.

Tí er hetta í nógv størri mun ein spurningur um ein býtislykil, sum røkkur langt út um landsins kommunala ítróttaheim.

Ein býtislykil sum úr Mentamálaráðnum, kommunalum mentakassum og rættinum til at krevja inn atgongumerki til líkt og ólíkt, eisini skal fevna um onnur spælistøð enn tey, sum ætla sær at liva av at sparka og handfara bólt. Og kanska skapa meirvirði um alt landið, og tí binda seg til at rinda meirvirðisgjald eisini.

Fyrstu ferð eg upplivdi henda ótamda landsrætt at krevja tenninar úr fólk bara fyri ítrótt, var fyrstu ferð eg koyrdi norður eftir oyggj og akkurát hevði fingið koyrikort. Tá varð eg steðgaður í Hósvík og kundi ikki koyra norður til Eiðis fyrr enn eg hevði rindað fyri kappróður, ella bíðaði til róðurin var liðugur. Somu boð fingu allir hinir bilarnir á landsvegnum gjøgnum Hósvík. Somu uppliving hevði eg nøkur ár seinni í Runavík. Har bar ikki til at koyra gjøgnum nakran veg meðan kappróður var uttan at rinda eitt okursgjald. Vónandi er støðan ikki soleiðis enn. At ítróttin hevur alt valdið og bara kann krevja, fyrst úr almennu skattkistuni, vit sjálvi hava goldið í, og síðani taka úr privatu lummunum.

Her má ein samhaldsfastari býtislykil til. Ella ein nýggj áseting, hvat ítrótt er. Øll spælistøð skulu hava pengar. Eisini tey við einum næmingi og einum fullløntum lærara.

Góðan Bob Dylandag


Bob Dylandagur er í øllum landinum, við almennum fyrilestrum og innsløgum í Útvarpinum. Sólin skínur og morguntíðindi eru um Spotify. Orsøkin man vera, at sangarin, sum í nógv størri mun er yrkjari, tí røddin nyttar einki, hann fyllir fimmhálvfjerðs.

Fór aftur at leita, hvør var hin besta Bob Dylanplátan. Um nøkur broyting var síðan síðst. Nei, tað er hin sama góða frá 67 um John Wesley Harding, sum var vinur teirra fátæku, um augustinska dreymin og allar Bíbliumyndirnar, soleiðis Down along the cove.

- It’s his most ominous album, sigur tíðarritið Rolling Stone í einum lista, har fimmhundrað plátur verða lagdar á plátuspælaran. Listin er frá 2012, tá dagsins pláta ikki rækk hægri enn eitt 303. pláss, sum er tvey stig lægri enn í 2003, tá sami listi varð gjørdur á redaktiónini hjá Rolling Stone.

Ominous, kanska er tað so. Ein deiliga ófrættakend pláta. Ja, ófrættadapur, sum bara versnar við árunum. Tað er tað góða við ordiligum plátum.

Góðan Bob Dylandag!

23.5.16

Grønt, sum í mentan


Nú skal Tórsgøta málast grøn.

- Hví, spyr onkur á aftasta bonki.

- Jú, tí hon er mentanargøta. Tað hevur hon verið í nógv ár, er svarið av fremsta bonki.

Og so er næsta punkt á skránni bankabygningarnir, sum kommunan keypti ovast í mentanargøtuni.

- Hvat skulu teir brúkast til, verður spurt av aftasta bonki.

- Jú, har skal vera indisk matstova, sigur eitt.

- Nei, illanstíð. Tað eru nóg mikið av matstovum í miðbýnum, sigur ein av fremsta bonki aftur. Har skulu verða filmshús, tí tað er mentan mitt í býnum.

- Nei, tað gongur ikki, sigur ein onnur.

- Well, sigur so ein frá síðulinjuni, Guðrun & Guðrun eru eisini mentan.

- Okay, meðni, um vit ikki kunnu semjast um annað, so verða tað Guðrun & Guðrun, sum sleppa inn í nýkepta kommunhúsið í mentanargøtuni, og hvørki filmshús ella matstova. Avgreitt!

So vita vit býráðsdefinitiónina uppá mentan. Í hvussu er í einum valári. Í Havn er mentan ikki nakað tú avrikar, men nakað tú definerar. Soleiðis á leið fjórðahvørt ár.

22.5.16

Bestu og vánaligastu filmar í Cannes


Screen Daily hevur kunngjørt, hvussu teir tjúgu filmarnir í høvuðskappingini í Cannes hava verið ummældir í innanhýsis dómsnevndini á blaðnum. Besta ummæli fekk týski filmurin Toni Erdmann hjá 39 ára gomlu Maren Ade, sum vann altjóða ummælaravirðislønina. Ovarlaga lá eisini filmurin hjá Jim Jarmush Paterson. Vinnarin, I, Daniel Blake, fekk ikki besta viðmæli. Í einum føri geva teir báðir ummælararnir hjá fronsku avísini Libération ein svartan kross, sum bara er bad og einki stig yvirhøvur. Ringasta skoðsmál fekk The Last Face hjá Sean Penn, og danski Nicolas Winding Refn var nærum eins illa dámdur við filminum Neon Demon, sum í vøkrum myndum lýsir kvinnur í mótaverðini.

Ken Loach vann Gylta Pálman í Cannes


Tað var fyri filmin I, Daniel Blake at 79 ára gamli bretski Ken Loach í kvøld vann Gylta Pálman á 69. filmstevnuni í Cannes.

Bretska avísin The Guardian skýrir hendingina ein óvæntaðan triumf og kallar filmin eitt welfare state drama.

Ken Loach fekk somu virðisløn í 2006 fyri filmin The Wind That Shakes the Barley. Umframt at lýsa írsku søguna, hevur hann gjørt meistarligar filmar úr niðastu løgum í bretskum arbeiðaraumhvørvi, til dømis Riff Raff (1991), men eisini sjáldsama innlitsfullan film um ung, ið vaksa upp, sum í klassiskaranum Kes (1969).

Ken Loach hevur í trettan førum verið skotin upp at vinna Gylta Pálman í Cannes.

Menniskjansligur aldur er eingin forðing í tíðarleysum spælifilmi. Formaður í Pálmadómsnevndini í ár er 71 ára gamli avstralski George Miller, sum í fjør var frammi við Mad Max: Fury Road. Hinir Pálmadómsnevndarlimirnir eru ungarski leikstjórin László Nemes, ið gørdi holocaustfilmin Sonur Saul, sum Filmsfelagið sýndi í Havnar Bio 2. mars, franski leikstjórin Arnaud Desplechin, amerikanska Kirsten Dunst, italska Valeria Golino, danski Mads Mikkelsen og 80 ára gamli kanadiski Donald Sutherland, sum øll fýra eru filmsleikarar. Aftur at teimum eru franska sangarinnan Vanessa Paradis og íranski filmsframleiðarin Katayoon Shahabi.

Úr viðfevndu skránni í Cannes í ár er eisini vert at hefta seg við Wolf and Sheep, sum er fyrsti filmur hjá 25 ára gomlu Shahrbanoo Sadat. Fyri avrikið vann hon fyrstu virðisløn í kappingini The Director's Fortnight, Quinzaine des Realisateurs. Unga Sadat er fødd í Iran, men býr í Kabul og hevur gjørt filmin í Tadsjikistan.

Bæði framleiðarin, Katja Adomeit, og fotografurin, Virginie Surdej, eru tey somu, sum Sakaris Stóra í løtuni arbeiðir saman við. Tað er ikki sørt spennandi!



20.5.16

Einki nýtt


Hvat ger man, tá einki nýtt er gott, og einki gott er nýtt? Jú, tá fer man til tað gamla og kenda. Í morgun var tað Eric Clapton, sum á Spotify fekk meg á hesar tankar. Hann gevur út nýggja plátu við tólv sangum, millum annað dreymin hjá Bob Dylan um Sankta Augustin, I Dreamed I Saw St Augustine. Tað gert tú ikki óstraffaður. Einki nýtt, faktiskt bara repeterandi keðiligt. Eisini húsin, sum Peter Blake hevur málað. Tá er gott at fara í leitirútin á Spotify og skriva John Wesley Harding, vinur teirra fátæku, og tendra fyri Bob Dylan uppá tað besta í 1967. LP plátan, hon við Bíbliutættastu tilsipingum, er á loftinum. Hana eigi eg til góðar at halda í, opna, lukta vinylið og lesa liner notes, tekstin á baksíðuni. Góðan Bob Dylan dag.


19.5.16

The Islands and the Whales frumsýndur í Edinburgh


Skotski Mike Day skrivar í dag, at avtala er fingin um frumsýning í Edinburgh av filminum The Islands and the Whales, sum hann hevur gjørt í Føroyum seinastu fimm árini.


Fyrr hevur Mike Day gjørt film um súluveiðu á Sula Sgeir í Hebridunum, The Guga hunters of Ness. Frumsýningin av nýggja grindafilminum verður á altjóða filmstevnuni í Edinburgh, EIFF, sum hevur 70 ár á baki. Filmsstevnustjóri er fryntliga Diane Henderson, ið fegin vil hitta nógvar føroyskar gestir, tá stevnan verður hildin í Edinburgh í døgunum 15.-26. juni í ár. - Flogsambandið er jú beinleiðis, sum hon sigur úr skotska høvuðsstaðnum.


Mike Day, sum eg avmyndaði í Norðurlandahúsinum á Mentunarnáttini, skrivar á Facebook í kvøld, at umframt at verða spentur til frumsýningina, er hann ikki minni spentur um føroyska orkestrið, sum fer at spæla á høvuðssenuni til klokkan trý um náttina. tá filmurin hevur verið vístur.


- Excited to be heading back to the first film festival I ever attended with The Islands and the Whales. UK premiere at the 70th Edinburgh International Film Festival, follow the The Islands and the Whales page for news, dates and tickets - there will also be a special event for the film at the festival HQ until 3am with a very cool Faroese band playing...,


Natalie Usher, sum stjórnar Film & Media í Creative Scotland, sigur í tíndaskrivi, at "EIFF is a key event in Scotland's cultural calendar, offering audiences inspirational, world class cinema. With debut features like Graeme Maley's thriller Pale Star and Mike Day's breathtaking documentary The Islands and the Wahles, screening alongside Jason Connery's powerfully moving Tommy's Honour and wickedly entertaining animation from the duo Will Anderson and Ainslie Henderson, EIFF is recognising and celebrating the wealth and depth of home-grown filmmaking talent supported by Creative Scotland."

Higartil hevur filmurin bara verið vístur í Kanada og USA, har hann hevur fingið góð ummæli.


Mike Day fer seinni í ár at skipa fyri sýningum í Føroyum. - I'm looking forward to announcing the Faroese premiere dates, we are working with partners to bring this home for screenings around the islands, sigur Mike í kvøld.


Zacharias Heinesen 80 ár


Í dag verður ein av fremstu og virknastu listamálarum, Zacharias Heinesen, 80 ár. Í 2007 fekk hann Mentanarvirðisløn landsins og í fjør gjørdi hann gávuprent til limir í Steinbrá, sum er stuðulsfelag hjá Steinprenti.

Ingi Rasmussen sigur í Dimmalætting í dag, at "Zacharias Heinesen er tann mest kopieraði føroyski listamaður yvirhøvur...Hansara litføgru brotamyndir, ofta við einari samanrenning millum føroyska náttúru og nútímans myndlist, eru so eyðkendar, at tær hava givið øðrum íblástur, men Zacharias sjálvur hevur ta ektaðu vøruna. Hóast hann er komin upp í árini, so leitar hann áhaldandi og gevur listini nýggj brigdi."


Hansara virkni sæst skjótt aftur, tá eg blaðið gjøgnum henda tíggju ára gamla bloggin. Ofta hevur unst mær at avmynda Zacharias á framsýningum ymsa staðni í Havn og eisini í gamla Seglhúsinum í Klaksvík. Á hesi síðu eru fýra dømi.


Fulla navnið er Zacharias Karl Ulrik Heinesen og hann er sonur William og Lisu Heinesen. Hann er útbúgvin á Myndlistaskólinn í Reykjavík í 1958 og á Kunstakademinum í Keypmannahavn í 1963. Hin føroyska Wikipedia leggur turrisliga afturat: Síðan hevur hann búð í Havn. Og takk fyri tað. Her er hann sjónligur, støðugt við óvæntaðum virksemi.

Kinna Poulsen skrivar á Listaportalinum, at "hansara myndevni taka støði í útsýninum har sum hann nú einaferð er, og tí vit eru so mikið heppin, at hann meginpartin av síni livitíð hevur búð uppi á Varða, ja og tí er hansara útsýnið føroyskt. Í einum listaskúlaleysum landi sum okkara hevur Zacharias Heinesen megnað at mynda skúla ella ein ávísan stíl, sum fólk í heilum royna at nærkast."

Til lukku við 80 ára degnum, Zacharias!


15.5.16

Balada - eitt minimalistiskt kamarspæl hjá Anton Petersen


Mikukvøldið 18. mai kl 20:00 sýnir Filmsfelagið Balada hjá Anton Petersen í Havnar Bio.

Leikstjórin, Anton Petersen, sigur, at Balada er eitt minimalistiskt kamarspæl um síðsta kvøldið hjá einum pari, áðrenn tey fara hvør til sítt morgunin eftir.


- Filmurin varð gjørdur stutt eftir fyrsta árið á film.factory í Sarajevo, Bosnia & Hersegovina. Umframt at viðgera evnini skilnað og samleika, er filmurin ein roynd at arbeiða við eginleikunum tíð og rúm í filmi.

- Senurnar eru allar filmaðar í longum one-takes, har frásøguhátturin, expositión, tað at fokusera á at bera søguna fram so skjótt og effektivt sum gjørligt, sum vanliga verður nýttur í klassiskari filmsgerð, ikki fær fyrstu raðfesting, meðan høvuðsdentur verður lagdur á, at hyggjarin sleppur at sansa rúmið og karakterirnir, sigur Anton.


- Íbúðin, sum hevur verið karmur um parið og myndað stóran part av teirra samleika, stendur nærum tóm, og reikandi roynir parið at halda fast í restunum, sum eru eftir av parlagnum.

- Hyggjarin fær tí møguleikan at uppliva, at tað, sum einaferð kendist sum eitt trygt heim, kennist kalt og ófrættakent, og harvið eisini at uppliva tað rótloysi, sum fylgir við tá ið samleiki sindrast.


Eftir filmin Balada verður møguleiki at práta við leikstjóran um fyrimunir, vansar og avbjóðingar við tílikari filmsgerð, og at frætta um nýggja filmin, sum Anton fer undir í Føroyum í heyst.

Svart-hvítu myndirnar eru frá filmsgerðini.

Balada, sum er í litinum, varir í 63 minuttir. Filmurin hevur føroyskan undirtekst.


14.5.16

Rudding í ruddiligum býlingi


Líggjas og Bjarnvarður í góðum lag undir reyða vegginum. Eftir góðan morgunmat í Orkulonini, og við Rót & Rútmu í oyranum, varð ruddað í Tórsbyrgi í morgun. Umhvørvisvika er í Havn, so fimm myndir skuldu finnast at senda inn til kappingina um ein umhvørvispakka til Eigarafelagið.


Sigrún og Anna lúka og rudda í horninum undir brekkuni niðanfyri Lágargarð.


Umhvørvisligi strategibólkurin hevur toppfund og setur út í kortið. Jana leggur Martini og Bjarnvarði lag á. Aftanfyri sæst hundurin hjá Martin.


Álvur og Jónfríð rudda og sópa í túninum, meðan teirra hundur er klárur at spæla við bóltinum. Gutti er farin at fáa sær ein guv meðan trillibørin bíðar.


Eyðun og eg tosa um danskar røddir í Útvarpinum. Tosið gongur sjáldsama væl meðan vit lúka illgresi fram við múrinum í Tórsbyrgi.


Og pesjan á bønum letur ikki við seg koma, hvussu vit so skræða okkum um ríkisrættarligu støðuna og public service. And The Grass Won't Pay No Mind.


Graslíki er lagt millum Tórsbyrgi og Ægishædd við útsýni til allan fjørðin. Betri verður tað ikki.


Millum parkeringsplássini, sum nú verða kommunal, eru runnarnir kliptir og skornir. So nú manglar bara hiti í luftini og grønska í gróðrinum.


13.5.16

5 dagar við tí besta av norðurlendska sjónleikapallinum


Leikarafelag Føroya:

Í døgunum 24. – 28. mai fáa føroyingar eitt serstakt høvi at uppliva tað allarbesta av norðurlendskum sjónleiki, tá 16 viðurkendir og virðisløntir leikir av pallum í Reykjavík, Stockholm, Oslo, Helsinki, Keypmannahavn og aðrastaðni í Evropa verða sýndir í Føroyum.


Sjónleikafestivalurin, DAGARNIR 2016, ella Nordic Performing Arts Days, er størsta sjónleikatiltak sum higartil hevur verið í Føroyum. Heili 100 leikarar og leiklistafólk úr 16 leikbólkum framføra 21 sýningar á 11 pallum teir 5 dagarnar, festivalurin varir.


Skráin er sera fjølbroytt og vendir sær til bæði børn og vaksin við øllum frá finskum splattaraporno, svenskum klovnasorgarleiki, Álendskum sjómannaleiki, heimasýningum av Eitt dukkuheim til enduruppseting av væl umtóktu føroysku leikunum Jørðin er eitrað og Veitsluni.

DAGARNIR 2016 eru sostatt ein forkunnugur møguleiki at ogna sær bæði klassiskar, frekar, stuttligar, syrgiligar og óvæntaðar sjónleikaupplivingar.


Orðaleyst splattaraporno, klovnarí, heimasjónleikur og føroyskir krígsveteranar

Leikbólkurin Takomo Theatre, ið bæði vann heiðurin fyri besta leik og besta leikara í Finnlandi í 2014, vitjar við leikinum Dark Side of The Mime. Ein leikur sum tekur teg á bóli við sínum freka skemti, men sum tú samstundis eisini fert at elska. Takomo Theatre mælir til, at tú bjóðar tínum vinfólkum, familjuni, grannanum og kanska serliga tínum argasta fígginda við til hesa framførslu.

“Skammleyst, vágið og einastandandi stuttligt! Dark Side of The Mime er tann besta og mest groteska komedian, tú nakrantíð fert at uppliva“. 

- ummælari frá Edinburgh Fringe


Svenski leikbólkurin The Miracle Nuts framførir hugtakandi familjuleikin Flugo!, ið byggir á upplivingar hjá trimum klovnum í Za’atharis­leguni í Jordan – fyribilsheimið hjá hundraðtúsund sýriskum børnum, ungum og gomlum, sum flýggja undan einum ógvusligum kríggi.

“Akrobatisk farsa sum lyftir klovnarí á sítt hægsta professionella stig.”

- Västerbotten Kuriren


Kendi klassikarin Eitt Dukkuheim, eftir Henrik Ibsen. er ein tann mest spældi leikurin í øllum heiminum. Við hesi uppsetingini hjá donsku Fix & Foxy og Teatergrad vitja vit føroysk heim í Nólsoy og Hvalvík, har áskoðarin verður boðin innar í stovuna til heimasjónleik. Júst so sum Ibsen sjálvur vildi, at sjónleikur skuldi vera: Sum veruliga lívið, við veruligum menniskjum við veruligum trupulleikum í veruligum heimum.


Tey sum ikki sóu áskoðara- og ummælararósta leikin Jørðin er eitrað á Tjóðpallinum í vár, fáa nú aftur møguleikan. Jørðin er eitrað er ein nýskrivaður føroyskur leikur, ið byggir á samrøður við veteranar og avvarandi umframt journalistiskt og vísindaligt tilfar. Hann er leikstjórnaður av Maritu S. Dalsgaard. Av ummælarunum framúr væl móttikin, lýstur sum ein politiskur leikur og eitt nýbrot innan føroyskan sjónleik tá ið hann varð frumsýndur á Tjóðpalli Føroya í mars 2016.

“Tjóðpallurin sýnir ikki ein leik, ið er meinlíkur Hollywood-drama. Tjóðpallurin sýnir ein viðkomandi, føroyskan leik um føroyskar hermenn, sum tú ikki kanst skilja. Leikurin kemur ikki við loysnum upp á kríggj, men gevur tær í hægstu grad nakað at hugsa um og at skammast av.”

- Røddin í KvF

DAGARNIR 2016 eru fyriskipaðir av Leikarafelag Føroya í tøttum samstarvi við Norðurlandahúsið og Tjóðpall Føroya, har flestu sýningarnar vera. Men spælt verður, sum sagt eisini aðrastaðni á forkunnugum og óvæntaðum støðum, millum annað á granskarasetrinum Inova, har íslendingar pallseta eina IKEA ferðaskrivstovu og ein leikur er skipaður sum ein gongutúrur í Havn.

DAGARNIR 2016 eru stuðlaðir av m.ø. A.P. Møller Fondinum, Kulturkontakt Nord og Nordisk Kulturfond. Harumframt hevur Faroe Ship stuðlað við flutningi av rúgvusmiklu pallmyndunum til leikirnar.

Festivalleiðari er Gunnvá  Zachariasen.





Eingin danskari í Evropa


Í góðveðrinum henda vælsignaða fríggjadag trettanda mai, eru næstan allir føroyskir miðlar samdir um eitt: eingin danskari verður við í evropeisku sangkappingini Eurovision Song Contest.


Føroyska tíðindarenslið hevur einaferð med alla staðfest bundinskapin at Danmark. Tí er tað stuttligt, at uppáhaldið hjá starvsfelagnum Róa, sum eg elski at endurgeva, uppáhaldið altso, nú verður endurgivið av Honnu Jensen í Sosialinum, sum eisini, og tað av røttum, kann skjóta eftir Kringvarpinum. Ná, men í dag er veðrið so gott, at eg tími ikki at øsa meg meir um danska bundinskapin hjá føroyskum miðlafólki. Dagsins danskari er nú eitt føroyskt miðlafaktum.


11.5.16

Fyrsti sláttur í Tórsbyrgi


So er fyrsti sláttur í Tórsbyrgi. Eins og undanfarin ár, er tað Gutti, ið slær bøin við nýggju Hondamaskinuni. Og tá hon ljóðar um býlingin, er várið byrjað og summar í hondum. Er onkur, ið ivast, so er at koma útum og kenna angan av nýsligna grasinum, ið er millum bláu luftina og reyðu trillibøruna. Í ár skrivað vit 11. mai, sum er ein vika innan slátturin í fjør. Men fyrrárið varð sligið longu 19. apríl. Flestu ár hevur fyrsta grasið í Tórsbyrgi verið sligið uppá dagin 29. apríl, okkurt árið eina viku seinni, men ongantíð so seint, sum í fjør. - Kanska er tað El Niño, sum spælir okkum eitt puss í ár, sigur Gutti og tømir trillibøruna.

Kappingin um Gylta Pálman byrjað


Teldutala

Í dag byrjar á 69. sinni ein av kendastu filmstevnunum í øllum heiminum. Tað er í suðurfranska Miðjarðarhavsbýnum Cannes, at kappast verður um Palme d’Or, Gylta Pálman. Síðan 1962 hevur eisini verið boðið til La Semaine de la Critique, Ummælaraviku, og síðan 1969 til Quinzaine des Réalisateurs, Fjúrtan dagar fyri leikstjórar. Í 1978 varð stevnan økt við kappingarskránni Un Certain Regard. Tað var í hesi kapping at íslendski veðrafilmurin Hrútar vann í fjør.

Formaður í Pálmadómsnevndini í ár er avstralski George Miller, sum í fjør var frammi við Mad Max: Fury Road. Ein rættuliga óvæntaður filmur, fyri ikki at siga buldrandi telduspæl, frá einum 71 ára gomlum leikstjóra.

Hinir Pálmadómsnevndarlimirnir eru ungarski leikstjórin László Nemes, ið gørdi holocaustfilmin Sonur Saul, sum Filmsfelagið sýndi í Havnar Bio 2. mars, franski leikstjórin Arnaud Desplechin, amerikanska Kirsten Dunst, italska Valeria Golino, danski Mads Mikkelsen og 80 ára gamli kanadiski Donald Sutherland, sum øll fýra eru filmsleikarar. Aftur at teimum eru franska sangarinnan Vanessa Paradis og íranski filmsframleiðarin Katayoon Shahabi.

Woody Allen er sloppin at seta stevnuna í Cannes við nýggja filminum Café Society, sum í treylaranum minnir ikki sørt um klassikaran The Great Gatsby. Setanarfilmurin er tó ikki við í kapping.

Halda vit høvuðsskránna og síðuskránna Un Certain Regard saman, so kunnu vit í ár fegnast um tveir norðurlendskar filmsleikstjórar. Danski Nicolas Winding Refn sýnir The Neon Demon og Juho Kuosmanen úr Finnlandi sýnir Hymyilevä Mies, ið hevur fingið enska heitið The Happiest Day in the Life of Olli Mäki.

Teir filmar, sum í ár eru við í høvuðskappingini um Gylta Pálman í Cannes, eru hesir:

Toni Erdmann (Maren Ade)
Julieta (Pedro Almodóvar)
American Honey (Andrea Arnold)
La fille inconnue (Dardenne-brøðurnir)
Personal Shopper (Olivier Assayas)
Juste la fin du monde (Xavier Dolan)
Ma loute (Bruno Dumont)
Paterson (Jim Jarmusch)
Rester vertical (Alain Guiraudie)
Aquarius (Kleber Mendonça Filho)
Mal de pierres (Nicole Garcia)
I, Daniel Blake (Ken Loach)
Ma’Rosa (Brillante Mendoza)
Bacalaureat (Cristian Mungiu)
Loving (Jeff Nichols)
The Handmaiden (Park Chan-wook)
The Last Face (Sean Penn)
Sieranevada (Cristi Puiu)
Elle (Paul Verhoeven)
The Neon Demon (Nicolas Winding Refn)