31.7.14

Hummaraheimferð


Í kvøld kom Matthew Workman á gátt við 50 hummarum, sum hann hevði fingið frá vinfólki. Í morgin, hósdag, flýgur hann heim aftur til Oregon, umvegis Keypmannahavn og Chicago. Kløurnar eru tiknar av og bollin við hummarahalunum verður sett beint á borðið við lime og sitrón.


Fesku hummararnir, sum eru úr Tangafirði, dygst við Flesjarnar, eru kókaðir spilllivandi í Himalaiasalti í ein minutt og seytjan sekund.


So verða teir skornir og kryddaðir við pesto og hvítleykssmøri, og settir í ovnin, sum er 170 stig, í sjey og ein hálvan minutt.



Tá umræður føroyskan hummara eru avtakaralondini fyrst og fremst Russland, Las Vegas í USA og Monako. Ein delikatessa afturvið góðum breyði og vatni. Manga takk, Matthew og vinfólk, og góða heimferð í morgin!

29.7.14

Ólavsøkan sett


Ólavsøkuaftan byrjaði við køldum borði í opnum húsum í Føroya fremsta privata listaskála, honum hjá Amariel Norðoy í Lambagerði 1. Hann hevur málarastovu í kjallaranum, men í restini av húsinum, bæði í neðra og í erva, ja sjálvt á vesinum, er besta savn av føroyskari myndlist, eg havi sæð. Sum til dømis Steffan Danielsen í baksýni omanfyri. Myndin niðanfyri er úr gongini hjá Amariel, og sýnir eftir mínum tykki besta úrval av myndlistini hjá Amariel sjálvum.


So fara vit niðan í almenna skálan, Listaskálan, at skoða ólavsøkuframsýnignina hjá Listafelag Føroya, har Katrin í Gongini tekur ímóti við ársins gula liti.


Kinna Poulsen hevur kuraterað ólavsøkuframsýningina, har 38 listafólk eru við. Her er Kinna avmyndað frammanfyri risastórum málningi hjá Rannvá Kunoy.


Rannvá Kunoy, sum er úr Havn, men býr í London, tosar her við John Dalsgarð. Umframt at halda Sisu í hondini við svørtum neglum, hevur Rannvá trý verk á ólavsøkuframsýningini.


Kinna gevur tjóðskapar- og kærleikspunkarunum, 200, ja tveyhundrað, orðið, tónan, stevið og luftrúmið yvir føroyskari list og mentan í tjúgu minuttir.


Og so er ólavsøkuframsýningin sett við ein levint og gang, sum ikki er hoyrdur í hesum hølum áður. Deiligt. Ikki minst tá eg varnist, at eftir vegginum stendur skrivað við kulørtum postkortum Eg elski teg!




Meðan Sissal Kampmann skrivar á veggin, resiterar dótturin, Lea, og spælir gittar afturvið. Performance/yrking á kartong, 200 krónur, stendur í skránni. Hugvekjandi at fáa veggirnar í Listaskálanum at tosa, rópa, swinga - og nema. Gott, Kinna!


Mær dámdi væl at síggja instalasjónina hjá Sámal Blak, Farvæl, sum er sett á eitt splintrað Havnarborð við fýrkantaðum skriviborðsætlanum fyri framtíðarbýin og innsettum glaskassa við ungum tjóðskaparpari, ið sigur sum heitið: Farvæl.


Silja Eystberg er sett í djúpa papprammu frá Bygma, sum fyrr æt Balslev, á vegginum millum øll postkortini, ið skapa orðini Eg elski teg!


Fólk hugna sær og onkur hevur tørv á eini kønari almannahond at binda slipsaknútin.



So gongur leiðin oman gjøgnum býin at hitta fólk í íslendska konsulátinum hjá Þórði Bjarna Guðjónssyni í Futastovu. Mest hugtikin eri eg altíð av teim niðurlendsku kaklunum frá 1600-talinum í hesum húsum kring Gongina.


Eftir íslendsku vitjanina í Fútastovu ganga vit niðan á Vaglið at hoyra Frelsunarherin. Tað er so deiliga ólavsøkuligt. Frelsunarherurin á Vaglinum í Havn. Framhaldandi góða ólavsøku!


28.7.14

Lítla ólavsøkuaftan


Lítla ólavsøkuaftan byrjar við at Camilla Bårnes, í sprøklutum kjóla til vinstru, og Maria, í gulum og ljósareyðum til høgru, bjóða bindiklubbanum í Tórsbyrgi til brunch. Camilla hevur arbeitt sum lækni á skurðdeildini á Landssjúkrahúsinum og Maria sum sjúkrasystir. Eftir eitt ár í Føroyum flyta tær báðar aftur til Danmarkar.


Grønskan ger um seg og Gutti hevur aftur sligið bøin, so nú er klárt at halda ólavsøku.


Marglitti dagurin er málaður í ælabogalitum. Tað syrgir LGBT felagsskapurin fyri, heilt úr Gundadali og oman á Skálatrøð, har ein riðil, kanska meir enn 5000 fólk, hava valt at fylgja gonguni gjøgnum allan býin.


Eru veittrandi fløggini lívsjáttandi, so eru børnini við marglittu súkklubátum ikki minni lívsjáttandi.


Gongan kemur á Skálatrøð við bilum fremst fyri. - Høvuðsendamálið við Faroe Pride-degnum er at trýsta politisku skipanina at samtykkja hjúnabandslóg, ið eisini fevnir samkynd, sigur Eiler Fagraklett við Kringvarpið.



Av pallinum eru talur og tónleikur av besta slag, ikki minst Heiðrik á Heygum, sum syngur fyri í The Dietrichs, ið hann lýsir sum eitt tónlistarligt Queer-projekt, ið tulkar kvinnuligar sangarar í 20'unum og 60'unum, so sum tær sungu í ekstravagantum hotel lounges og roykfyltum ballrooms. Ein stílfullur croonari, ikki bara í sangi, men eisini í performance.


Og so ein spákitúr í skotunum í Havnini. Har, á Húsabrúgv, eru eini nýggj hús, hvít við reyðum strípum. Men hov, tað er sendibilurin hjá Kringvarpinum, sum hevur gjørt innrás í ólavsøkutúnið.


Túnið millum gomlu húsinum kring Gongina er vorðið meir livandi enn nakrantíð í nýggjari tíð.


Orsøkin er vaksandi matstovuyrki og ikki minst kappingin um at ganda úr fiski, sum í hesum føri havtasku í Áarstovu.


So er bara kaberettin í einum fulsettum Sjónleikarhúsi eftir á dagsskránni. Vit fáa plass á siðubalkong og her er osandi heitt. Vit minnast Paula og góðar filmar í fyrndini. Men allar besta hetta kvøldið er góða lagið á áskoðarunum. Øllum somlum. Hóast kabarettin er ein rúgva av leiklutum eru teir bara tveir á pallinum, Bárður Persson og Jákup Dahl. Ein Ólavsøkukaba-duo ella Ólavsøkukaba-duett, sum teir siga. Millum leiklutirnar var AB'arin, japanska kvinnan hjá Paul Watson, bygdamaðurin í Havn og so teir báðir kring kaféborðið. Bestir vóru teir í poetiska endasanginum, har Bárður sang og Jákup spældi klaver. Men áskoðarin var so fegin um sjálvt tað minsta av palli, at hetta snúði seg mest um løtuna saman við øllum hinum í heita og livandi Sjónleikarhusinum.


Eftir ein marglittan dag dróg saman aftur, og Norðlysið sigldi eftir Nólsoyarfirði við forvitnum ferðafólkum út í gráu náttina. Nú byrjar ólavsøkan 2014.


26.7.14

Havnin ger klárt til ólavsøku


Tað er fríggjakvøld og Havnin ger klárt til ólavsøku, sum verður mánadagin og týsdagin. Í mjørkanum á Skálatrøð lossar Heiðrikur Christiansen eina grøna endurnýtslubingju, har tú kanst fáa pening í hondina fyri tómar fløskurar. Eitt er fløskur, annað er taskur. Í Dómkirkjuna, sum sæst aftanfyri, slepst ikki inn við tasku.


Í Steinprenti skeinkja Fríða og Jan ein kaffimunn afturvið grønari kaku, sum tekur seg væl út við Hanna Bjartalíð og Tróndi Paturssyni í baksýni.


Ólavsøkuframsýningin í Steinprenti er komin á veggin og klipp úr ummælum og greinum um virksemið í Steinprenti er lagt fram.


Kanska er tað fyrst slavni ólavsøkumjørkin og síðani almenna fríggjadagskenslan, sum ger, at í kvøld dámar mær best at síggja svart-hvítu prentini, hóast reytt og blátt fevna meginpartin av rúminum. Fyrst er tað Morten Skovmand og síðani Tróndur Patursson.


Uttanfyri liggja bátarnir. Um teir so aldri loysa frá landi, eru teir aktivir medspælarar í dandandi litverkinum á Vestaru vág.


Í bláum jakka fer Finn fram við gulum blómum og grønum bili móti rustklædda Kaffihúsinum.


Ein av bláu bátunum innasti í Vágsbotni er úr nýggja Levant-kalifatinum Isis. Men bíða nú, hinumegin síggi eg at tað bara er navnið á bátinum, sum er úr Streymnesi. Tað var gott.


Av Flatskattabrúnni, innanfyri Skinnarasker, sæst yvir á Tinganes, sum á ólavsøku er flutt yvir um vágna.


Mest saknaði partur í umbyggingini undir Bakka er komin afturí aftur. Tað er trappan millum brúnna í neðra og vegin í erva, Bryggjubakka. Nú eru avkvettu løgini bundin saman aftur.


Í túninum millum Miðlahúsið og Reinsaríið er fylt við tómum pappeskjum. Tað er Inventartænastan, sum ber stólar inn í nýggja spælistaðin í gamla Reinsarínum.


Tróndur Dalsgarð, fotojournalistiski grannin í Tórsbyrgi, hjálpir kanadiska fotogtafinum Ed Ou og Elise Coker, sum er úr New York, at gera reportasjur í Føroyum. Ed og Elise eru frá Motherboard hjá The Vice Channels í New York.


Kringvarpið hevur samband við Tinghusið og allir kaðalar eru merktir og klárir av Vaglinum, niðan í Sortudíki og út til allar Føroyar í øllum londum.


Í garðinum framman fyri Sloans hús eru lagdar gøtur og plantaðar nýggjar blómur, sum stand seg væl upp móti anonyma og tó listprýdda bakvegginum á gomlu Telefonstøðini, sum nú er partur av Løgtingshúsunum við Tinghúsvegin.


Í Kaffihúsinum hava tey fingið nýggja boðtænastu, so tú sært og hoyrir, nær bílagdi maturin er liðugur og klárur at heinta við diskin. Tað er ein rundur, svartur ufo, ið fer at blunka og lata, tá klárt er. Snilt.



Og hvør kemur har, beint fyri gluggan, við reyðari nøs og andar á rútin? Er tað ikki hann sjálvur...


Jú, tað er Ole Wich og eftir ein góðan bita, fara vit niðan í Tjóðleikhúsið, at keypa atgongumerki til klóvnaleikin hjá Eventmálaráðnum, Terry'sa Saga, sum byrjar klokkan sjey.


Og aftur nú ein við reyðari nøs í Havnar gøtum. Er tað ikki...?


Jú, tað er Kjartan Hansen, sum er inni og úti og allastaðni í leikinum Terry'sa Saga, sum er føroyingasøga í ein tíma, uppa slagið, tí tá ringir út og ljósið verður sløkt. Ein unikkur klóvnaleikur av standupp slagnum, frekkur, stuttligur, hugvekjandi og altíð nærverandi, sum at fáa alla skúlagongd í søgu vundna uppaftur og spælda aftureftir, so tú helst fær meira burturúr, enn tíggju ár í skúla. Klóvnurin er eisini ein masokistiskur søgulærari við einum meir enn erotiskum forholdi til heimliga søgu. Tróndur í Gøtu er Don Corleone hjá Marlon Brando við kettu, og Tórður Mikkelsen fær sítt sum sjónvarpsmaður. Og so er ein finta í endanum, sum ikki skal verða avdúkað her. Ein tími, sum er góður.


So fara vit oman á Hvonn at njóta eina yvirgeraða hveitiøl av belgiska Hoegaarden slagnum, meðan vit skifta orð um ymsu løgini í meistarliga spælinum hjá Kjartani Hansen og førleikan at skifta staklutir út, alt eftir staði og áskoðarum.


Á Vaglinum stendur ein byraður traðarmaður, sum ikki er i slekt við Heðin, men bara ivast, um hann skal taka taxa ella ikki.


Um hornið eru tey farin í holtur við at seta upp pallin til Mikkjal og teir, sum læra at rokka, eisini kallaðir Michael Learns to Rock, sum eru høvuðsnavnið á Tórsfest, sum byrjar leygardagin klokkan fýra og heldur á til klokkan trý í nátt.


Innan eg fari heim, tryggi eg mær at gøtulyktin enn er á sama stað, tá syngjast skal á midnátt úr heftinum ólavsøkukvøld. Tað var í fjør, at ein javnaldri prikaði á ryggin og spurdi: 'Veitst tú hví, vit altíð standa her?' So peikaði hon upp á sterkastu gøtulyktina í býnum. Orð er óneyðug. Men jú, hon hongur har enn, lyktin.