21.10.14

Norðurlendsk Bókasavnsvika 2014


Norðurlendska bókasavnsvikan verður í døgunum 10. - 16. november 2014, tá trøll í Norðurlondum er evni. Eitt spennandi hefti við hugskotum er gjørt á norskum og svenskum. Hesar dagar fara fólk á bókasøvnum, skúlum, dagstovnum og deildum hjá norrønu feløgunum um øll Norðurlond og Baltalond við, at lesa upp úr somu norðurlendsku bókmentum samstundis.

Bókasavnsvikan verður í ár hildin fyri átjandu ferð, og mánadagin 10. november verður tann stóri felags upplestrardagurin við trøllum á skránni. Upplesturin er í tveimum pørtum: “Sólarris”, sum er upplestur fyri børnum um morgunin, tá lisið verður úr hesum báðum bókum:


Um kvøldið er “Skýmingarløtan”, sum er upplestur fyri vaksnum. Harafturat er ein bólkur, sum vendir sær til størri børn.


At taka lut í Norðurlendsku bókasavnsvikuni er ókeypis. Her krevst bara áhugi. - Saman skapa vit eitt serstakt upplivilsi, tá ið norðurlendsku bókmentirnar verða gjørdar livandi, og fáa veruligar røddir í vetrarmyrkrinum, siga fyrireikararnir.

Fyri at staðfesta hvussu nógv luttaka á upplestrardegnum, verða allir luttakandi stovnar biðnir um at melda seg til á heimasíðuni www.bibliotek.org. Á heimasíðuni er eisini møguleiki fyri at fáa ókeypis tilfar sum t.d. badges og klistrimerki sendandi. Melda tín skúla, títt bókasavn ella stovn til longu í dag undir merkinum "Tilmelding" og tak lut í størsta upplestrareventi í Norðurlondum.

Á hvørjum ári luttaka umleið 2000 stovnar í Norðurlendsku bókasavnsvikuni. Hetta merkir at tíggjutúsundatals børn og vaksin lurta eftir sama teksti samstundis í ellivu ymsum londum og sjálvstýrandi økjum. Føroysku bøkurnar, sum eru við í hugskotsheftinum eru Skrímslabøkurnar (Güettler, Helmsdal og Jónsdottir), sum eisini eru svenskar og islendskar, Eru trøll og huldufólk til? (Mia H. Smith og Th. M. Smith) og Brúsajøkul (Óli Petersen og Jens Pauli Heinesen).

- Komið og verið við í huldisliga huglagnum í ár og lesið úr fantastisku norðurlendsku bókmentunum um trøll og huldufólk, siga fyrireikararnir!

20.10.14

Minnismyndir


Onkuntíð er spennandi at vita, hvussu nær tú kanst sleppa at taka myndir av eini stjørnu. Henda myndin av Glen Campbell er tikin í Hammersmith í London í 2006 við einum Panasonic lummamakera. Nú er hann 78, demensraktur, og sigur farvæl við sanginum I'm Not Gonna Miss You, ið samstundis er ein nemandi frágreiðing um Alzheimer.

Ofta er bannað at taka myndir tá konsertir eru. Bert innskrivaðir fotografar sleppa at taka myndir fyri ávís bløð, og bert tá konsertin byrjar. So skulu teir út. Tí er freistandi hjá fjepparum at finna markið, og royna at taka myndir allíkavæl, uttan at verða blakaður út. Einaferðina stóð eg bara fáar metrar frá Paul McCartney og sang kór til Let it Be. Tað var stórt. Men einki kamera varð at goyma løtuna. Kendi meg sum tann, ið misti heimsins størsta laks. Men ráð eru fyri tí. Í Viborg latst eg tosa í fartelefon og gekk mær heilt upp til pallin. Nonsjalant setti eg Sony telefonina á kantin og við honum sum undirlagi, tók eg myndina av Hank Marvin. Óbetalilig í mínum savni. Tað var meðan Shadows høvdu teirra Farwell Tour, eins og Glen Campbell. Kanska sigur tað eitt sindur un aldurin eisini. Í báðum førum varð eg rikin burtur við hóttan um at verða settur á dyr. Men filmin kundu tey so ikki krevja rullaðan út úr kameranum. Talgilda staðfestingin varð goymd á eini flís í cyberspace...


19.10.14

Fullir dreingir í undirbuksum


Í kvøld sá eg fyri fyrstu ferð ein part í sjónvarpsrøðini hjá Ole Bornedal um danska kríggið í týska grannalandinum í 1864. Hefti meg við yvirskipaða myndabrúkið, serliga á bóndagarðinum, sum lýsti stættarmunir og hugsanir um eitt nýtt land fyri eina reina rasu, hina donsku, akkurát sum í stórfilminum 1900 (Novecento), sum Bernardo Bertoluccio gjørdi í 1976 og Filmsfelagið vísti í Sjónleikarúsinum. Bornedal brúkar akkurát somu filmisku frásøgusnildir, sum Bertolucci at lýsa italska fasistastatin. Ein vágin tanki, sum byggir á ein spennandi film, sum Danmarks Radio sýnir í átta pørtum. Hesin tanki um myndabrúk í almenna skattafíggjaða rúminum kom til mín, tá eg síggi at Kringvarpið allan dag hevur víst eina mynd av fullum dreingjum í undirbuksum. Fullir, giti eg at teir eru, tí øl stendur frammi, og hvat annað enn fyllskapur kann fáa dreingir at posera soleiðis? Fótbóltur kanska? Ella estetisk undantaksstøða? Ikki veit eg, men almennu redaksjónirnar vita kanska okkurt, sum eg ikki veit um myndabrúk í almennum skattafíggjaðum miðlum. Spyrst, so livst. Við ella uttan undirbuksum ein sunnudag.

Og Sjá, tað varð gott!


Onnur sending hjá Heina í Skorini, Sjá, varð send í kvøld. Alt tað, sum ikki eydnaðist so væl í fyrstu sendingini, samskiftið millum teir tríggar innbodnu gestirnar, eydnaðist stak væl í kvøld. Serliga tá Armgarð Mortensen spontant vendi sær til Hans Jacob Heinesen, at hoyra um hansara royndir við rullistóli, tá hann koyrdi um fortovskantar og aðrar forðingar á almenna vegnum. Nýtt var eisini at upptøkur aðrastaðni frá enn úr studio vórðu brúktar at lýsa gestin. Tað er vágið, men hepnaðist. Avbjóðingin er altíð at halda formatið og leistin. Sum fyrrverandi løgmaður hevur Jóannes Eidesgaard natúrligvís so nógv at siga, at trupult er at slúsa hann inn í eitt avmarkaða konsept, sum byggir á prát í eitt knapt korter til hvønn, og tá skulu eisini verða stundir til vertin og sínamillum prát. Eisini hesari avbjóðing kom verturin væl frá. Leikluturin sum akkersmaður er krevjandi, og fyrr hava vit sæð beint fram miseydnaðar royndir, kanska tí at redaksjónin ger ov lítið við venjing og ikki hevur dirvið til hondfasta vegleiðing, so verturin villist í ov nógvum ætlanum og innsløgum. Tá kennir hyggarin seg skjótt vilstan, og hvørki upplýstan ella undirhildnan, tí verturin hevur sett sær ov nógv fyri. Keep it simple, sum í Sjá. Leikluturin sum akkersmaður fellir Heina í Skorini serstakliga væl og hann lyftir uppgávuna við bravour. Hyggjarin kennir seg væl í hansara selskapi. Meir kann eg ikki ynskja mær av so einfaldari produksjón.

18.10.14

Karisma í Reinsarínum


Tað var reinvaskað karisma í Reinsarínum fríggjakvøldið. Fyrst tá AVE spældi og síðani tá Høgni Lisberg kom á pallin undir gamla pakkhúsarstórviðinum beint framman fyri okkum. Bæði nøvn geva út nýggjar sangir á plátu og fløgu, sum fingust signerað í gongini eftir lidna konsert.


Hetta er fyrstu ferð eg vitji nýggja spælistaðin í Havn, sum læt upp fyri góðum tveimum vikum síðani. Ikki tí, eg havi við áhuga fylt við, alt síðani Býráðið við Leivi Hansen sum borgarstjóra fyri fjúrtan árum síðani út í odd og egg defineraði ein rútmiskan spælistað og setti sær fyri, at skriva Havnarsøgu í bók og við fyrimynd av Akureyri at skapa eina glitrandi mentanargøtu frá Frelsunarherinum og oman í Vágsbotn. Nú eru orðini gingin út. Ynskini um ein spælistað eru ikki longur leysir fuglar á rustaðum tekjum, men veruleiki her og nú, mitt í okkara býi.


Bogi Andreasen er settur sum samskipari og hann vísti runt á øllum trimum hæddum í nýggja spælistaðnum. Vónandi verður Reinsaríið spírin, sum fer at næla, og taka seg upp og niður eftir mentanargøtuni, ið hereftir ikki verður eitt innantómt heiti, men – vónandi – fer at skapa lív í býnum, sum mangan hevur verið í svárastu andaneyð og ofta ongan góðan tykist eiga. Hetta er eitt gott stig rætta vegin, sum eisini byggir á væl defineraðar tankar. Góða eydnu, Bogi!


Nógv hevur verið at hoyrt til nýggju tví-útgávuna hjá Benjamin Petersen og Petur Pólson, AVE. Serliga sangurin Arr hevur verið nógv spældur, men eisini sangirnir Oyðin (Ave Benjamin) og Øskuhav (Ave Petur) hava verið nógv at hoyrt í summar. AVE-plátan kom á marknaðin í august mánaða.



Høgni Lisberg, ið nú er fluttur heim aftur til Føroya at búgva, hevur júst slept sættu útgávu síni, Call For A Revolution. Fyrsta lagið, sum er farið í umfar, er Back Against The Wall. Útgevarin sigur, at nýggja plátan hjá Høgna er eitt slag av afturvendan til plátuna Haré! Haré!, men tó er hetta meiri sum ein stóribeiggi. Vaksnari, vísari, frekari og við meiri sjálvsáliti, sum sagt verður.


Hóast eysturoyingarnir Petur Pólson og Høgni Lisberg vóru teir einastu, ið skiftu á pallinum, var ljóðmyndin, sangúrvalið og sjovið heilt hvør sítt, treyðugt so. Hetta eru ikki ársungar, men hava hópin av virksemi og útgávum í kjalarvørrinum. Og eg skal sanna, at eg havi eina íbygda veikheit fyri eysturoyingum, sum eru vaksnir upp ikki so langt frá Gøtuvík, kanska við lokalari forsamlingsmentan í einum sali í andaliga viðførinum. Men hetta kvøld skal fyrst og fremst ljóðmaðurin, Alexander Gaard, hava rós fyri gott og seymleyst arbeiði. Ljóðið var mjúkt og detaljerað ofta við vøkrum delay uppi undir loftinum. Kanska besta ljóðbland eg havi hoyrt í so sermerktum høli, beint framman fyri senuni.

Á pallinum vóru Knút Háberg Eysturstein við ljómborðum, Benjamin Petersen við gittarum, banjo og hópin av pedalum, Jan Rúni Poulsen við trummum og stavum í øllum brigdum, rundum og hvøssum, Mikael Blak við øllum bassum, elektriskum og uppistandsbassi, og so Petur Pólson við rødd og svartari munkahettu, og so karismamaðurin yvir øllum, Høgni Lisberg, við rødd, góðum orðum og so gittara og banjo og ikki at gloyma fingartrummugittara. Effektfullur og stevfastur, men fremst av øllum karismatiskur, sum fevnir alt registarið frá tjantandi indiánaranum á turru heiðini, eitt legg inn til Neil Young og so aftur til váta heimstaðin. Høgni er hin mest karismatiski, vit eiga á rútmiska pallinum. Tað prógvaði hann fyri dampkókandi Reinsaríi fríggjakvøldið.


17.10.14

Sex á forsíðuna!


Fyri fyrstu ferð havi eg sæð orðið sex á eini føroyskari avísforsíðu. Veit ikki, um eg havi latið onkra sexsíðu farið framvið uttan at varnast, men eg haldi ikki. Um so er, kann onkur sexlesari rætta og vísa til fortilfeldi av sex á forsíðuni í Føroyum. Alment er, at einki selur sum sex, og so eisini fitt børn og fitt dýr á fittum forsíðum. Uttan tó at siga, at hasi trý viðurskifti, sex, børn og dýr, skulu setast í samband hvørt við annað, slettis ikki nakað Dan Jørgensen kjak her. Nei, tað var bara Sosialurin, sum ivaleyst í nýggjari kappingarstøðu flaggaði við sex í morgun, hvítt uppá svart, tí ein av mongu deiligheitsreportarunum eru so ídnir at rapportera úr Keypmannahavn og fylla okkum heimligu pressuna við sussi um annað suss har í landinum. Haldi fyri vist, at Sosialurin hevur upparbeitt sær ein trúverdigheitstrupulleika við øllum hesum sussandi deiligheitsraportarum, sum skriva um fluffy things uttan úr heimi. Og betri ger hin annars so skilagóða Inna Törnroos tað ikki, tá hon er journalistiskt errin av stavifeilum, tí teir hava einki at siga í mun til innihaldið, hon vil hava fram. Puha. Onkuntíð er vikuskftislesnaður so tungur at sodna, at tú fært forstoppilsi. Hart lív. Sjálvt um tú lesir Høgna, sum nú aftur hoyrist í útvarpinum sum klumma. Og í Dimmu stingur filmshjartað heilt upp at bløða á síðu 18, tá nýggi ferðavinnustjórin sigur, at áttahundraðtúsund krónur er einki til ein ørstuttan stuttfilm, tí tað siga tey, sum hava skil fyri filmi, tað eru tey sum fáast við altjóða marknaðarføring og ferðavinnu. Sig mær, ber til at seta so skilaleys orð saman í einum landsdekkandi blaði, sum er til sølu og hevur útbúgvið fólk báðu megin mikrofon og tastatur? Ella er filmsvinnan nýggja prügelknabe hjá besserwissers? Annars tykist Dimman fín í dag. Nógv at goyma – til eina aðru ferð. Og júst hesin uppmagasinerandi tanki um magasinbløð, er góður eina løtu. Men so gongur hann í seg sjálvan og verður ólisin. Tað, ið eg goymi til at lesa eina aðruferð, kanska sunnudag, verður aldri lisið. Lesing er ein beint fram liniér prosess frá start til slutt. Nakað nógv er merkt av hesum goym-og-les-seinni tankanum í Dimmu. Annars er mentanin sjáldsama væl fyri í miðlunum. Umframt at bæði bløðini eftir førimuni dekka mentanina, so eru fleiri framúr sendingar í Kringvarpinum, ið samstundis gera tað sama, at lýsa mentanina sum vøru, knýtta at ítøkiligum viðurskiftum sum útgávu ella framsýning. Har er Grindin hjá Ivani, sum vísti ein sjáldsama sprelskan Jóhan Martin Christiansen, ið mær hevur dámt serliga væl síðani Koloni Box fyri fimm árum síðani, Suni Merkistein við Mentanarkafé úr Útvarpinum, Gunnar Nolsøe við somu útvarpskafé úr Norðurlandahúsinum og ikki minst nýkomarin Heini í Skorini við vælupplagdum talking heads í Sjónvarpinum sunnukvøld, ja og so Høgni Djurhuus við útvarpsklummu í morgun, og ikki at gloyma Konfekt í Gekkinum í kvøld. Nú ræður um at halda tørn, fyrst og fremst hjá Kringvarpinum, sum er á bestu mentanarleið í mong ár. Er ikki ein sunnudagsskúlasangur, sum sigur Vit eru rík, tí tit eiga meg? Haldi tað. Men latið privata marknaðin fáa útberðarstuðul fyri sex. Hann hevur bara baksíður, sexurin, sum er til sølu ein fríggjamorgun. Ikki tit, sum eru okkara. Gott vikuskifti!

15.10.14

Føroyingar í Woodstock


Í dag, mikudag 15. oktober, byrjar árliga filmstevnan í Woodstock, tá Steve Earle fer at syngja og gestalistin telur Darren Aronofsky og tveir føroyingar. Listaligur leiðari í Woodstock er Meira Blaustein, sum sæst omanfyri til høgru. Til vinstru er borgarstjórin í Woodstock, Jeremy Wilber. Í fjør var Meira altjóða dómari í Geytanevndini, ið gav Dáva Djurhuus virðislønina fyri filmin Terminal. Við stuðuli frá Norðurlandahúsinum eru hann og Sakaris Stóra bodnir við til stevnuna, sum í ár verður hildin á fimtanda sinni.

Filmstevnan er høvuðsevnið í blaðnum Woodstock Times, ið er eitt av fimm, sum kemur út í Hudson Valley. Woodstock er kendasti ‘small town’ í USA og í grannabýnum Saugerties eru húsini, har Bob Dylan spældi inn The Basement Tapes, og The Band spældu inn partar av Music From Big Pink, tí húsini vóru ljósareyð.

Undir yvirskriftini Try these, verður skrivað soleiðis í dagsins útgávu av Woodstock Times:
As for films for which one should rush to get tickets, the WFF founder noted two special documentaries and two narrative works…as well as the special ‘Despair’ program of shorts, running at the Mountain View Studio on the afternoons of October 17 and 19, which Blaustein describes as “amazing, imaginative, and haunting works” including one piece she first saw while judging a film festival in the distant Faeroe Islands, who will be sending their leading filmmaker to attend the festival.

Gestalistin í Woodstock fevnir í ár um nøvn sum Oscartilnevnda Darren Aronofsky, Mark Duplass, Oscarvinnararnar Natalie Portman, Jennifer Connelly og Melissa Leo, Emmyvinnaran Courteney Cox, Pauly Shore, Emmy-, Tony-, og Pulitzervinnarin Tony Kushner, Ron Nyswaner, Grammyvinnararnir Steve Earle og jazzlegendan Hugh Masekela og David Broza.

14.10.14

Bókaheyst í SMS


Í dag var lív í bókahandlinum Riti og Ráki í SMS. Eftir at seyður varð flettur á torginum frammanfyri bókahandilinum, vórðu fyrstu føroysku bøkur løgdar fram í heyst, ein hjá Jógvani Isaksen, til vinstru og ein hjá Jóanesi Nielsen, til høgru omanfyri. Útgevari er í báðum førum Mentunargrunnur Studentafelagsins.


Yrkingar 2014 er ein samlað útgáva av teimun higartil níggju yrkingarsøvnunum hjá Jóanesi Nielsen. Frá fyrsta savninum Trettandi mánaðin í 1978 til fyribils seinasta savnið Tapet millum øldir í 2012. Nýtt yrkingasavn við Jóanesi kemur seinni í ár. Á ovastu hill sæst, hvør bók selur mest. Tað er At elska og liva hjá Jógvani Zachariassen, pastori í Lívdini.



At myrða við skrivaraborðið sigur í stuttum søguna hjá altjóða krimibókini, og hon tekur eisini saman um føroyska krimiskriving. Meginparturin av bókini snýr seg kortini um bøkurnar hjá høvundanum sjálvum, Jógvani Isaksen, og hvussu tað bar til, at hann fór undir at skriva krimi. Tað verður somuleiðis sagt frá íblástrinum til til ta einstaku krimisøguna frá Blíð er summarnátt á Føroyalandi í 1990 til Prædikarin í 2013. Í bókini eru oman fyri 200 bíløt av rithøvundum og permum frá Illustrerede Klassikere um Jan-bøkur, Sherlock Holmes og Agathu Christie til ein modernaðan amerikanskan høvund sum Michael Connelly.


Jóanes Nielsen er føddur í Havn í 1953 og fór sum blaðungur til skips og hevur til seinast í 1990’unum starvast sum sjómaður og arbeiðsmaður. Síðani hevur hann skrivað mest sum burturav, og skaldskapurin hjá honum er ein hin mest lisni í Føroyum.


Tey seinnu árini hevur Jóanes eisini av álvara gjørt vart við seg í hinum Norðurlondum, m.a. tá forlagið Torgard gav út skaldsøguna Glansbílætasamlararnir í Danmark, og Jóanes er nú eisini á veg til Týsklands, eftir avtalu við Random House, sum er eitt av heimsins størstu bókaforløgum. Jóanes hevur fingið fleiri virðislønir fyri sínar bøkur. Í 1984 og aftur í 2012 fekk hann Mentanarvirðisløn M.A. Jacobsens, og í 2011 fekk hann Mentanarvirðisløn Landsins. Jóanes hevur eisini fingið Nordisk Dramatikerpris fyri sjónleikin Eitur nakað land week-end? og hann hevur verið stillaður inn til virðislønina hjá Norðurlandaráðnum fimm ferðir, seinastu ferð í 2013 fyri Brahmadellarnar.


Mentunargrunnur Studentafelagsins hevur givið út hesar bøkur eftir Jóanes Nielsen:
Yrkingar 2014. Yrkingar, 2014
Aftan á undrið. Sjónleikur, 2013.
Tapet millum øldir. Yrkingar, 2012.
Brahmadellarnir. Skaldsøga, 2011.
Tey eru, sum taka mánalýsi í álvara. Yrkingar, 2007.
Glansbílætasamlararnir. Skaldsøga, 2005.
Brúgvar av svongum orðum. Yrkingar, 2002.
Eitur nakað land week-end? Sjónleikur, 2001.
Undergroundting 2. Greinir, 1999.
Pentur. Yrkingar, 1998.
Páskaódnin. Skaldsøga, 1997.
Kirkjurnar á havsins botni. Yrkingar, 1993.
Gummistivlarnir eru tær einastu tempulsúlurnar, sum vit eiga í Føroyum. Skaldsøga, 1991.
Trettandi mánaðin. Yrkingar, 1978.


Jógvan Isaksen er føddur í Havn í 1950, men var undir uppvøkstrinum nógv í Gøtu, haðani bæði foreldrini stava. Studentur 1970 og las síðani á universitetinum í Århus og í Keypmannahavn og gjørdist í 1982 magistari í norðurlendskum bókmentum. Fekk í nøkur ár granskingarstyrk at gera kanningar í føroyskum bókmentum. Síðani 1986 lærari á universitetinum í Keypmannahavn. Hann hevur sitið í ritstjórnini á ymiskum tíðarritum, bæði føroyskum og norðurlendskum, og var frá 2000-07 høvuðsritstjóri á tíðarritinum Nordisk Litteratur – Nordic Literature, sum Nordbok undir Nordisk Ministerråd gav út. Er leiðari af forlagnum Mentunargrunnur Studentafelagsins. Fekk í 1994 virðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir, í 2007 Heiðursgávu Landsins og í 2011 virðisløn M.A. Jacobsen fyri mentanaravrik. Jógvan Isaksen hevur skrivað bøkur bæði á føroyskum og donskum, og krimisøgurnar hjá honum eru týddar til fleiri mál.


Mentunargrunnur Studentafelagsins hevur givið út hesar bøkur eftir Jógvan Isaksen:
At myrða við skrivaraborðið. Hugleiðingar um krimi,  2014
Prædikarin. Krimisøga, 2013.
Tann fimti maðurin. Krimisøga, 2012.
Deydningar dansa á sandi. Krimisøga, 2011.
Norska Løva. Krimisøga, 2010.
Sóttrøll. Um søgur og skaldsøgur eftir Jens Paula Heinesen, 2010.
Norðlýsi. Krimisøga, 2009.
Dulsmál og loynigongir. Ummælir, 2008.
Metusalem. Krimisøga, 2008.
Adventus Domini. Krimisøga, 2007.
Loystur úr fjøtrum. Um skaldskapin hjá Heðini Brú, 2006.
Jógvan Isaksen: Krossmessa. Krimisøga, 2005.
Mellem middelalder og modernitet. Omkring William Heinesens prosa, 2004.
Deyðin er drívmegin. Bókimentagreinir, 2002.
Ingálvur av Reyni. Onnur broytta útgáva. Saman við øðrum, 2000.
Á verðin, verðin! Skaldsøgan “Barbara” eftir Jørgen-Frantz Jacobsen 1998.
Homo Viator. Um skaldskapin hjá Gunnari Hoydal, 1998 .
Var Kafka klaksvíkingur? 26 ummælir, 1996.
Á ólavsøku. Summarkrimi, 1996.
Tann horvni kirkjubøstólurin. Skaldsøga, 1996.
Treð dans fyri steini. Bókmentagreinir, 1995.
Gráur oktober. Krimisøga, 1994.
Í hornatøkum við Prokrustes. Stuttsøgurnar hjá Hanusi Andreassen, 1993.
Ingi Joensen. Saman við øðrum, 1992.
Blíð er summarnátt á Føroyalandi. Krimisøga, 1990.
Ingálvur av Reyni. Saman við øðrum, 1989.
Amariel Norðoy. Yrkingar: Rói Patursson. Saman við øðrum, 1987.
Ongin rósa er rósa allan dagin. Um skaldskapin hjá Róa Paturssyni, 1986.
Føroyski Mentunarpallurin. Greinir og ummæli, 1983.

Fjørðurin henda dagin og hin dagin


Um áttatíðina í morgun fjúrtanda oktober og hósmorgunin um somu tíð annan oktober, tók eg hesar báðar myndirnar av sama stað. Eins og sólin, eru oyggin og fjørðurin tey somu myndaevnini.


Hetta er sama útsýni fyrsta jóladag í 2011. Myndirnar eru tiknar av sama stað, seinrapartin klokkan fýra. Nólsoyggin dagar undan av og á og fjørðurin er vundin upp í skúm og hvítur froyður liggur omaná sum eitt surrealistiskt teppi, ið flytir og snurrar seg alt eftir ættini. "Tað tekur leyst", sum nólsoyingar siga.


13.10.14

Gisp, hon dettur oman og lambið eisini!


Í Degi og Viku í kvøld fingu vit at enda nakrar endlösung myndir av seyði, sum datt oman í Saksun og, helst, doyði. Rullupylsa og blóðmørur alt um eina leið í heystferiuni, beint niður í Pottin. Ella var tað Pollin. Samstundis er mest lisna søga á Portalinum  um 29 ára gomlu Brittany, sum hevur valt at doyggja 1. november. Tá fara Dagur og Vika at senda beinleiðis, sigst. Kanska er rættari at siga, at tílíkar søgur eru tær mest klikkaðu. Tí tað er tað, tað snýr seg um. Flest klikk í klikkaðum tíðum. Gisp! sigi eg bara.


12.10.14

Homo Communicatus


Í kvøld varð fyrsta Sjá-sendingin við sjarmerandi og vælupplagda Heina í Skorini í sjónvarpinum. Einfalt format, har einki uttan samrøðan er í fokus, sjónvarpssamrøðan, sum vit fyrst og fremst kenna frá norska Fredrik Skavlan. Ein vertur og ein gestur í senn. So hvørt gestirnir eru avgreiddir, flyta teir stól og ein nýggjur kemur inn. Eitt formaterað format. Fyrstur var múgvandi vinnulívsmaður við sjáldsamum visjónum, Poul Hansen, sum greiddi frá um aktuellu Dimmu, men eisini um ein truplan biolog á Heilsufrøðiligu Starvsstovuni, síl og bleikju. Kundi hugsað mær at hoyrt nærri um hesa bleikju, sum eg ikki kenni. Sindur tungt prát og aftaná varð interviewoffrið sett í skammikrók, meðan hini tosaðu, uttan at hann slapp ella varð drigin uppí kommunikativa spælið. Nokkso absurd. Tí hann gjørdi meg forvitnan, Poul. So komu tvær kvinnur, Jensina Olsen og Eva Maria Brynhildardóttir. Báðar aktuellar, Jensina við leikinum Orsaka! á Tjóðpallinum og Eva Maria sum Sandy í Grease í Norðurlandahúsinum. Men aktualiteturin var sum einki at rokna mótvegis persónligu søgunum, fyrst alkoholismu hjá pápanum og síðani kynsliga misnýtslu, framd av biologiska pápanum og fortald av misnýttu dóttrini sjálvari. Beint fram skakandi. Í hvussu er eitt sunnukvøld eftir fleiri borgarligar konfirmatiónir við róma og fromasju. Í øllum trimum prátunum legði eg til merkis, at verturin gav sær góðar stundir at nevna, at tey høvdu tosað saman frammanundan. Hetta vísir greitt, hvussu seriøsur verturin er, og at hann ger vart við, at hann arbeiðir okkara vegna. Og so er Heini allan vegin ein frálíkur samrøðupartnari, nærlagdur og nærverandi. Tá eru bestu fortreytir longu skaptar fyri góða prátinum. At trupul evni verða blakað inn á pallin, ger upplivingina eitt vet saftigari. Avbjóðingin er so at sleppa undan, at vit fara at sussa um álvarsmál. Og hóast vit kunnu skýra tað einki annað enn talking heads, tá fólk bara síggjast tosa á skíggjanum, so er júst hetta, talking heads, kjarnin í øllum fjølmiðlaðum formatum í øllum miðlum í øllum londum til allar tíðir. Homo Communicatus. Eisini vit eiga at hava eina tílíka sending, hvørt sunnukvøld, einki minni. Gleði meg longu til næstu samrøðutrio hjá Heina í Sjá.

Melda tín film til Filmskvøldið 2014


Norðurlandahúsið skipar aftur í ár fyri filmskvøldi hóskvøldið 11. desember, tá nýggjastu føroysku stuttfilmarnir verða sýndir og tvær filmsvirðislønir, Geytin og Áskoðaravirðislønin, verða handaðar.


Frá í dag stendur øllum filmsframleiðarum í boði at ríka um spírandi føroyska filmsskattin við at senda filmar inn til ársins filmstiltak, Filmskvøldið 2014.

Tykkara filmar verða tilmeldaðir við at senda teldupost til film@nlh.fo við kunning um heiti og longd á filmi, slag av filmi, navn á filmsframleiðara, teldupostadressu og telefonnummari hjá kontaktpersóni.

Freistin at melda filmin til Filmskvøldið 2014 er tann 11. november. Krøvini til stuttfilmin, sum skal sendast Norðurlandahúsinum í seinasta lagi 25. november, eru hesi:

1) Stuttfilmurin skal í mesta lagi vera 30 minuttir. Tó kann filmsnevndin í serligum førum gera undantøk, tá um longd ræður.
2) Heitið stuttfilmur hevur í hesum føri breiða merking og fevnir um spælifilm, listafilm, tónleikafilm, heimildarfilm v.m. Handilsligir filmar, ella filmar av øðrum slagi, sum innihalda handilsligar tilsipingar, verða ikki góðtiknir í kappingini um Geytan.
3) Stuttfilmurin skal ikki hava verið sýndur áður á Filmskvøldunum í Norðurlandahúsinum.
4) Stuttfilmurin kann hava verið sýndur alment áður, men ikki longri síðani enn 11. desember 2013.
5) Nevndin tilskilar sær rætt at gera eitt úrval av tilmeldaðu filmunum. Nevndin metir tilmeldaðu filmarnar eftir hesum virðum: søgu, søgusnildi og handverk.

Í filmsnevndini sita Birgir Kruse, form., Sif Gunnarsdóttir, Jan B. Jørgensen og Marjun Niclasen.

Geytavirðislønina á 25.000 krónur letur Norðurlandahúsið saman við einari Geytastandmynd, sum Astrid Andreassen og Dávur Geyti hava gjørt. Áskoðaravirðislønin á 15.000 krónur verður latin av Tórshavnar Kommunu, og her er tað møtti áskoðarin, ið sleppur av velja sín yndisfilm.

Í fjør vann Dávur Djurhuus Geytan fyri stuttfilmin Terminal og tey fýra, sum gjørdu skemtifilmin Munch, vunnu Áskoðaravirðislønina, sum Helena Dam á Neystabø handaði.